Reportage: Communiceren met Couscous tussen de kiezen

Judith Leenheer maakte voor haar opleiding, de lerarenopleiding Nederlands aan de Hogeschool in Rotterdam, een tijdschrift over de Rotterdamse multiculturele samenleving. Het project VMCC leek haar prima aan te sluiten bij het desbetreffende onderwerp. Zij kwam dan ook niet naar de bijeenkomst om te netwerken, maar voordat ze het wist deed ze volop mee. Lees hier het artikel over de VMCC. 

Het vinden van een (goede) stageplek of (bij)baan is een onderneming op zich. Zeker met het oog op de huidige economische situatie in Nederland. Vooral jongeren in de grote steden hebben het moeilijk. Er wordt hun dan ook vaak vanuit de opleiding die ze volgen aangeraden om netwerkevenementen bij te wonen. Deze evenementen worden door veel jongeren en studenten, niet geheel onterecht, geassocieerd met langdradige gesprekken, saaie stropdassen en zwarte pakken. Zo ook door mij. De organisatoren van de Vrijdagmiddag Couscous hebben daar een oplossing op bedacht. Op een laagdrempelige manier worden niet alleen de monden, maar ook de beurzen van jongeren gevoed door jongeren en ondernemers met elkaar te verbinden. Met hopelijk een mooie stageplek of (bij)baan in het verschiet!

Op zoek naar een interessant evenement voor in het tijdschrift stuitte ik op de website van dCouscouse Vrijdagmiddag Couscous. Daar stond het volgende: ‘Op deze middag verbinden wij jongeren met ondernemers, om zo elkaars talenten te ontdekken.’ Dat prikkelt je enthousiasme om deel te nemen waarschijnlijk niet, want dat zie je vast wel vaker op televisie, in een tijdschrift of de krant. Het is dan ook niet het concept dat deze vrijdagmiddagen zo interessant maakt, want dat is de uitvoering. De netwerkbijeenkomsten worden in een nieuw jasje gestoken. Haast letterlijk en figuurlijk, want de organisator, Marco Kranenburg, droeg een voor mij onbekende jas/jurk. Later hoorde ik van een Marokkaanse jongere dat ze dat een Djellaba noemen. ‘Helemaal nieuw vanuit de Sahara,’ vertelt de organisator wanneer hij het podium betreedt.

Nu vraag je je natuurlijk af waarom een organisator van een netwerkbijeenkomst een Djellaba draagt. En ik kan me voorstellen dat je ook geen couscous op een netwerkbijeenkomst verwacht. Daar dacht ik precies hetzelfde over. Op de website leerde ik dat vanuit de Marokkaanse traditie de vrijdagmiddagen worden benut om, onder het genot van couscous, stil te staan bij de maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving. Ineens vielen de puzzelstukjes op de juiste plek. Natuurlijk had ik me van te voren ingelezen, maar je vraagt je altijd af waar je terecht komt. Samen met een collega reisde ik af naar Theater Zuidplein. Dat mag je best een reis noemen, want ik kwam terecht in een onbekende wereld. We werden niet alleen verwelkomd door de organisator van de bijeenkomst, maar ook door een jonge Marokkaanse man. Hij noemt Marco zijn mentor, want hij wordt door de organisator geholpen om, na een moeilijke periode, zijn plek in de maatschappij terug te vinden. ‘Jij bent ook mijn mentor,’ hoor ik Marco zeggen. Dat iedereen op deze plek gelijk is ongeacht afkomst, geloof en beroep wordt hier nogmaals door bevestigd.

Goed gezelschap

Onder het genot van een kopje thee, gewoon Pickwick, spreken we met Marco over het initiatief. Het doel van deze middag is om jongeren in contact te brengen met ondernemers, zodat er mogelijk een vruchtbare samenwerking ontstaat. Hij vertelt ons dat het project zich uitbreidt. Niet alleen over Nederland, maar ook het scala van onderwerpen neemt toe. Uit zijn verhaal blijkt dat we in de huidige samenleving nog veel meer te bespreken hebben. Zo worden er inmiddels ook Vrijdagmiddag Couscous-middagen georganiseerd waar de onderwerpen Jong en Veilig@School en Jong in de Wijk onder de loep worden genomen. De middag die wij bijwonen staat in het teken van Jong en Ondernemend. Na een tijdje met elkaar gesproken te hebben, merk ik op dat het vrij rustig is in de zaal waar de bijeenkomst wordt gehouden. ‘Meestal komt ongeveer 60% van de opgegeven jongeren opdraven,’ legt Marco ons uit. ‘Helaas,’ voegt hij daaraan toe. Langzaamaan druppelen de hoopvolle jongeren en enthousiaste ondernemers toch binnen. Na het gesprek besluit de organisator dat we allebei aan een andere tafel moeten plaatsnemen, zodat we deze avond, los van elkaar, op een andere manier beleven.Nana

In totaal zijn er vier grote tafels door de organisatoren en medewerkers van Theater Zuidplein voor een podium geplaatst. Ik word door Marco naast een jonge Marokkaanse man met een petje neergezet. ‘Het is zijn eerste keer hier en hij is nog een beetje verlegen,’ vertelt Marco mij. ‘Misschien heeft hij zo meer aanspraak.’ Aan de tafel tegenover mij zie ik mijn collega in gesprek met enkele ondernemers. Ze legt mij later uit dat deze ondernemers proberen van hun uitgebreide netwerk gebruik te maken en hopen dat zij hiermee de jongeren op zoek naar een stageplek, (bij)baan of andere contacten kunnen helpen. De mentor van Marco komt mij een glaasje Nana-thee brengen. De eerder gedronken Pickwick-thee is hier niets bij. Ondertussen legt de jonge Marokkaanse man met het petje uit waarom hij zich heeft aangemeld voor deze middag. Hij is hierop gewezen door zijn oudere zus, omdat zijn WW-uitkering bijna verloopt. Hij heeft jarenlang gewerkt in diverse restaurants in de omgeving van Rotterdam en ook nu is hij weer op zoek naar een baan in de keuken, maar eigenlijk is iets anders ook goed. ‘Ik ben niet zo kieskeurig meer. Werk is werk,’ legt hij uit.

Saamhorigheid

De microfoon wordt nog één keer getest en er verschijnt een jongedame op het podium. Ze heeft als verslaggeverDSC_0288 bij het radiostation FunX gewerkt en ze is sindsdien blijven hangen binnen de organisatie van de Vrijdagmiddag Couscous. Het thema van deze middag is kwetsbaarheid. Het onderwerp moet ervoor zorgen dat de aanwezigen aan de tafels voldoende gespreksstof hebben. Na deze korte introductie maken we kennis met de Special Guest van deze middag. Hij trakteert ons op een nieuwe dichtvorm, Spoken Word genoemd. Misschien sluit zijn verhaal niet helemaal aan bij het thema van deze middag. Toch is het interessant, omdat hij de meeste deelnemers met zijn woorden aan het denken zet. Als de schalen met de geurende couscous op de tafels worden gezet, bespreken de meesten aan mijn tafel dan ook niet alleen het thema van deze middag, maar vooral de woorden van de Special Guest. Een Surinaamse vrouw op de hoek van de tafel knikt heftig met haar hoofd als hij de volgende woorden uitspreekt: ‘in Nederland ben ik geen Nederlander, maar in Suriname ook geen Surinamer.’

De sfeer in de zaal en aan de tafels is ontspannen. Wellicht heeft de grote schaal couscous daar iets mee te maken, want er wordt samen gegeten. Niemand aan de tafel wordt uitgesloten. Als mijn collega en ik later de tafelschikking bespreken, vertelt zij mij dat het op de meeste middagen anders gaat. De jongeren en ondernemers mengen zich meer. Nu zitten er aan mijn tafel voornamelijk jongeren en aan de tafel van mijn collega ondernemers. We bespreken dit later met Marco en ook hij bevestigt dat dit niet gebruikelijk is. Toch is ook daar een oplossing op bedacht. De jongeren, maar ook de ondernemers, krijgen de tijd om zich aan elkaar voor te stellen door iets over zichzelf en hun hulpvraag op het podium te vertellen. Dat is een beetje eng, maar het past ook heel goed bij het thema van de avond. Het voorstelrondje werpt duidelijk zijn vruchten af, want na de samenvatting van de tafels komt er in alle haast een mevrouw op de Marokkaanse man met het petje af. Ze drukt hem een visitekaartje in zijn handen. Hij neemt het met een lach van oor tot oor aan.DSC_0411

Het einde van het programma blijkt een perfect moment te zijn om verder te netwerken. We spreken Marco nog even aan om uit te leggen hoe wij deze avond hebben ervaren. ‘Iemand zijn persoonlijkheid zie je niet altijd terug in een sollicitatiebrief,’ zegt hij. ‘Die kans krijgen de jongeren hier wel.’ Bij het verlaten van de zaal zien en horen we dat de gesprekken die aan de tafels zijn gevoerd worden voortgezet aan de bar. Nu wordt er ook met andere mensen gesproken. De ondernemers aan de tafel bij de deur heb ik eerder op de middag niet gesproken, maar tegen het einde van de middag heb ik toch een aantal visitekaartjes op zak. Het is dan ook niet alleen de Marokkaanse man met het petje die het gebouw verlaat met visitekaartjes die in de toekomst iets voor hem kunnen betekenen. Ook wij stappen met een volle maag en een volle portemonnee op de metro.